Više od 200 organizacija civilnog društva iz celog Zapadnog Balkana pridružilo se novoosnovanoj neformalnoj koordinacionoj grupi za Zelenu agendu za Zapadni Balkan, koja će služiti kao platforma za razmenu informacija, koordinaciju stavova i učestaliji dijalog sa Savetom za regionalnu saradnju (RCC).

Inicijativa je pokrenuta nakon što je RCC, telo odgovorno za koordinaciju sprovođenja Akcionog plana za implementaciju Sofijske deklaracije o Zelenoj agendi za Zapadni Balkan, izrazio interesovanje za uspostavljanje redovnijeg i transparentnijeg dijaloga sa organizacijama civilnog društva. Kao odgovor na ovaj poziv, Beogradska otvorena škola, mreža CEE Bankwatch i CAN Europe zajednički su razvili model saradnje koji omogućava sistematičnije uključivanje organizacija civilnog društva u praćenje i sprovođenje Zelene agende.

Veliko interesovanje organizacija iz celog regiona potvrdilo je potrebu za ovakvim mehanizmom saradnje. Više od 200 organizacija prijavilo se da prati razvoj procesa vezanih za Zelenu agendu i učestvuje u razmeni informacija i zajedničkim aktivnostima zagovaranja.

Pored šire mreže, formirana je i uža grupa koja će tokom prve godine usmeravati rad mreže i predstavljati zajedničke stavove organizacija u komunikaciji sa RCC-om. Koordinaciona grupa uključuje organizacije iz svih ekonomija Zapadnog Balkana, kao i regionalne evropske mreže aktivne u oblastima klimatskih akcija i zaštite životne sredine.

Koordinacionu grupu čine predstavnici EPER centra i organizacije Active Mobility Albania iz Albanije; Rilindja Gjelber i Youth Ecological and Security Zone – EcoZ sa Kosova*; Beogradska otvorena škola i Udruženje za ekologiju i zaštitu životne sredine GEA iz Srbije; Rural Coalition i RESET HUB Debar iz Severne Makedonije; Resource Environmental Center Bosnia and Herzegovina (REC BiH) iz Bosne i Hercegovine; Environment Programme (EnvPro) i Green Home iz Crne Gore; kao i regionalne mreže Climate Action Network Europe (CAN Europe) i mreža CEE Bankwatch.

Ova grupa okuplja širok spektar znanja, iskustava i perspektiva iz celog Zapadnog Balkana, kao i organizacije iz Evropske unije koje aktivno doprinose zaštiti životne sredine i borbi protiv klimatskih promena.

Ako vaša organizacija želi da se priključi ovoj inicijativi ili imate predloge tema i aktivnosti koje mreža treba da razmatra, slobodno nam se obratite putem članova Koordinacione grupe.

O Zelenoj agendi za Zapadni Balkan

Sofijska deklaracija o Zelenoj agendi za Zapadni Balkan, usvojena 2020. godine, predstavlja političku obavezu ekonomija regiona da sprovedu ciljeve Evropskog zelenog dogovora. Zelena agenda je strukturisana kroz pet ključnih stubova: klimatske akcije i energetska tranzicija, cirkularna ekonomija, smanjenje zagađenja, održivi sistemi hrane i ruralni razvoj, kao i zaštita biodiverziteta.

Nakon pet godina ograničenog napretka u sprovođenju pojedinih mera, tokom 2025. godine usvojen je revidirani Akcioni plan sa 41 merom za ubrzanje implementacije Zelene agende. Iako su određene preporuke organizacija civilnog društva uključene u revidirani dokument, konsultativni proces nije obezbedio dovoljno široko i kontinuirano učešće zainteresovanih organizacija. Formiranje Koordinacione grupe predstavlja važan korak ka unapređenju transparentnosti i jačanju učešća civilnog društva u regionalnim procesima donošenja odluka.

Inicijativa je pokrenuta u okviru projekta „Navigator Zelene agende“, koji sufinansira Evropska unija. Projekat sprovodi Beogradska otvorena škola u saradnji sa regionalnim partnerima: Aarhus centar u Bosni i Hercegovini, Eco-Team iz Crne Gore, Eco-Z sa Kosova*, Centar za istraživanje i informisanje o životnoj sredini Eko-svest iz Severne Makedonije, organizacija Protection and Preservation of Natural Environment in Albania (PPNEA) i mreža CEE Bankwatch.

*Ova oznaka ne prejudicira stavove o statusu i u skladu je sa Rezolucijom SB UN 1244/1999 i mišljenjem Međunarodnog suda pravde o Deklaraciji o nezavisnosti Kosova.